15/10/2026
๐๐ข๐ฆ๐ช๐๐๐ ๐ช๐๐๐๐๐ โ ๐ง๐ข๐ ๐๐๐ ๐ฆ๐๐ฅ๐๐จ๐ฆ ๐ก๐ข๐ ๐๐ข๐ฅ๐ฃ ๐ง๐ข๐ ๐๐๐๐ข๐ ๐๐๐ง!
๐ข๐ป๐๐ต๐ผ๐ ๐ท๐ ๐ป๐ผ๐ด ๐ฑ๐ถ๐ฒ ๐ด๐ฟ๐ผ๐ผ๐ ๐๐ฒ๐ป๐, ๐ฑ๐ถ๐ฒ ๐ป๐ฎ๐ฟ๐ฟ๐ฒ, ๐ฑ๐ถ๐ฒ ๐ผ๐น๐ถ๐ณ๐ฎ๐ป๐๐ฒ ๐ฒ๐ป ๐ฑ๐ฎ๐ฎ๐ฟ๐ฑ๐ถ๐ฒ ๐ผ๐ฝ๐ด๐ฒ๐๐ผ๐ป๐ฑ๐ฒ๐ป๐ต๐ฒ๐ถ๐ฑ ๐๐ฎ๐ป๐ป๐ฒ๐ฒ๐ฟ ๐๐ผ๐๐๐ฒ๐น๐น ๐ช๐ถ๐น๐ธ๐ถ๐ฒ ๐ถ๐ป ๐ท๐ผ๐ ๐ฑ๐ผ๐ฟ๐ฝ ๐ฎ๐ฎ๐ป๐ด๐ฒ๐ธ๐ผ๐บ ๐ต๐ฒ๐?
~ ONS GOUE JARE https://www.facebook.com/OnsGoueJare/
Daar was 'n tyd toe die grootste nuus op 'n dorp nie noodwendig in die koerant gestaan het nie. Soms het dit op vier wiele aangekom!
Die rooi en geel vragmotors van "Boswell Wilkie Circus" het deur die strate gery, en kort voor lank het almal geweet: Die sirkus is hier!
Vir ons wat in die vyftiger-, sestiger- en sewentigerjare grootgeword het, was dit iets besonders. Nie sommer net nog 'n uitstappie nie. Dit was 'n gebeurtenis waaroor kinders dae lank gepraat het.
Op 'n oop stuk grond, waar daar die vorige dag nog niks was nie, het 'n hele nuwe wรชreld verrys.
Die groot tent, die lang pale, die toue en die rye woonwaens. En natuurlik die mense wat soos miere gewerskaf het om alles betyds gereed te kry.
'n Mens kon skaars wag!
๐๐๐ ๐๐๐ฆ๐๐๐๐๐๐ก๐๐ฆ ๐ฉ๐๐ก ๐๐ข๐ฆ๐ช๐๐๐ ๐ช๐๐๐๐๐
Die verhaal het lank voor ons kinderdae begin.
In 1911 het vier Boswell-broers, Jim, Walter, Sidney en Alfred, uit Engeland na Suid-Afrika gekom. Hulle het uit 'n familie met 'n lang sirkustradisie gestam.
In 1913 het hulle hulle eie sirkus begin. Dit het mettertyd een van Suid-Afrika se bekendste reisende vermaaklikheidsinstellings geword.
Toe, in 1954, het W.H. Wilkie met sy eie sirkus uit Engeland in Durban aangekom.
Die twee ondernemings het aanvanklik teen mekaar meegeding, maar in 1963 is hulle saamgevoeg. Sรณ het die naam Boswell Wilkie Circus ontstaan.
Vir dekades daarna sou daardie naam kinders se oรซ laat blink.
๐๐๐ ๐๐๐ก๐ ๐ช๐๐๐ฅ๐ฉ๐ข๐ข๐ฅ ๐ข๐ก๐ฆ ๐๐๐ช๐๐ ๐๐๐ง
Onthou jy hoe dit gevoel het om die groot tent binne te stap?
Die reuk van saagsels. Die springmielies. Die rye sitplekke rondom die ronde verhoog. Die helder ligte en die musiek wat aangekondig het dat iets wonderliks gaan gebeur.
En dan daardie oomblik wanneer die spreekstalmeester sy verskyning maak!
Skielik was die gewone wรชreld buite die tent vergete.
Die narre het almal laat skaterlag. Een het geval, 'n ander het hom probeer help en self op sy neus beland. Vir ons kinders was dit die snaaksste ding op aarde!
Dan was daar die koordlopers wat hoog bo die grond gebalanseer het. Die sweefstokkunstenaars wat deur die lug gevlieg het, soms sonder dat 'n mens kon sien hoe hulle mekaar betyds sou vang.
Jy het jou asem opgehou.
Die perde het in die rondte gedraf, die olifante het hulle toertjies uitgevoer en wanneer die leeus of tiere verskyn het, het die gehoor behoorlik regop gesit.
Vandag verstaan ons die kommer oor wilde diere in sirkusse baie beter. Daardie soort vermaak behoort aan 'n ander tyd.
Maar vir die kind wat destyds met groot oรซ toegekyk het, was dit 'n wรชreld vol verwondering.
๐๐๐ง๐๐ฅ ๐๐๐ ๐ฆ๐๐๐ฅ๐ ๐ฆ ๐ช๐๐ฆ ๐๐๐ง ๐๐๐ฅ๐๐ ๐ช๐๐ฅ๐
Wat ons as kinders nie besef het nie, was hoeveel werk agter elke vertoning geskuil het.
Die kunstenaars het van dorp tot dorp gereis. Hulle het in woonwaens gewoon, lang ure geoefen en dikwels self gehelp om toerusting op te slaan.
Nรก 'n paar dae moes alles weer afgebreek en na die volgende dorp vervoer word.
Dit was nie 'n maklike lewe nie.
Maar vir baie sirkusfamilies was dit meer as 'n beroep. Dit was hulle tuiste, hulle familie en hulle hele bestaan.
๐ง๐ข๐ ๐๐๐ ๐๐ฅ๐ข๐ข๐ง ๐ง๐๐ก๐ง ๐ฆ๐ฌ ๐๐๐๐ฆ๐ง๐ ๐๐๐๐๐๐ ๐ฉ๐๐ฅ๐ง๐๐
Met die jare het Suid-Afrika verander.
Televisie, nuwe vorme van vermaak en moeiliker ekonomiese omstandighede het hulle tol geรซis. Dit het al hoe duurder geword om 'n groot sirkus op die pad te hou.
Op 13 Oktober 2001 het Boswell Wilkie sy laaste gereelde reisende vertoning in Alberton aangebied.
Die sirkustent is daarna na die familie se plaas by Randvaal verskuif, waar daar nog jare lank privaat funksies en kinderpartytjies aangebied is.
Op 10 Desember 2015 is die groot tent uiteindelik vir die laaste keer afgebreek.
'n Einde aan 'n merkwaardige era.
๐ ๐๐๐ฅ ๐๐๐ ๐๐๐ฅ๐๐ก๐ก๐๐ฅ๐๐ก๐๐ ๐๐๐ฌ
Vandag kan 'n kind binne sekondes enige vertoning op 'n selfoon sien.
Maar hoe verduidelik jy vir daardie kind die opgewondenheid van 'n sirkus wat net een keer in 'n lang tyd dorp toe gekom het?
Die lekkerte om saam met Pa en Ma te gaan. Die kaartjie wat jy styf in jou hand vasgehou het. Die lag, die musiek en die groot tent waarin alles vir 'n paar uur moontlik gelyk het.
En dan die hartseer toe dit verby was.
Jy het huis toe gegaan met stories wat jy die volgende dag by die skool moes vertel.
Dit was Boswell Wilkie.
Dit was ons kinderdae.
En dit is herinneringe wat geen televisie of selfoon ooit kan vervang nie.
๐๐ข๐ ๐ข๐ก๐ฆ ๐๐๐ฆ๐๐๐ฆ!
Het jy ooit Boswell Wilkie Circus besoek? In watter dorp was dit, en wat onthou jy die beste?
