Langeberg Independent Party

24/10/2026

DIE A***S MOET ALTYD OPOFFER, TERWYL DIE BEVOORDEELDES HUL VOORDELE BESKERM!

LIP bevraagteken waarom gewone werkers telkens gevra word om die ekonomiese las te dra, terwyl die vergoeding, winste en voordele van mense bo-aan die ekonomiese leer nie altyd met dieselfde dringendheid ondersoek word nie.

Verslaggewer: Theodore van der Merwe

Suid-Afrika se ekonomiese ongelykheid is nie bloot 'n statistiek nie. Dit is 'n daaglikse werklikheid vir miljoene werkers wat vroeg opstaan, lang ure werk en steeds sukkel om kos op die tafel te sit.

Volgens die Wêreldbank se 2022-ontleding was Suid-Afrika die mees ongelyke land onder 164 lande wat vergelyk is. Statistieke Suid-Afrika se syfers vir die tweede kwartaal van 2026 toon verder dat 8,5 miljoen mense werkloos was, met 'n amptelike werkloosheidskoers van 33,6%.

Hierdie syfers behoort elke politieke leier, werkgewer en ekonomiese besluitnemer tot ernstige nadenke te dwing.

Maar die vraag wat volgens die Langeberg Independent Party (LIP) nie genoeg gevra word nie, is: Waarom word daar so dikwels van die mense met die minste verwag om die grootste ekonomiese opofferings te maak?

WANNEER WERKERS MEER VRA, WORD HULLE DIE PROBLEEM!

Daar is 'n opvallende teenstrydigheid in hoe salarisverhogings bespreek word.

Wanneer senior bestuurders beter vergoeding, prestasiebonusse of bykomende voordele verlang, word dit dikwels geregverdig deur hul verantwoordelikhede en die belangrikheid daarvan om vaardighede te behou.

Maar wanneer gewone werknemers beter salarisse, veiliger werksomstandighede of groter werksekerheid eis, verskuif die gesprek dikwels na die koste van arbeid en die gevaar van werksverliese.

Waarom word die waarde van bestuur so dikwels aan finansiële beloning gekoppel, maar die waarde van fisieke arbeid hoofsaaklik aan bekostigbaarheid?

Die Langeberg Independent Party se standpunt is dat ekonomiese verantwoordelikheid nie net op die skouers van die laagste betaalde werknemers geplaas behoort te word nie.

Werkers is nie bloot 'n uitgawe op 'n onderneming se finansiële state nie. Hulle is mense wat die produksie, dienslewering en daaglikse bedrywighede van ondernemings moontlik maak.

DANIE SEPTEMBER: EKONOMIESE OP OFFERINGS MOET REGVERDIG VERDEEL WORD

"Dit is onaanvaarbaar dat die armste werkers voortdurend gevra word om begrip te hê vir die ekonomiese probleme van ondernemings, terwyl daar nie altyd dieselfde bereidwilligheid bestaan om die vergoeding en voordele van mense in bevoorregte posisies te ondersoek nie.

Wanneer 'n werknemer 'n beter salaris vra, beteken dit nie dat hy ondankbaar is nie. Dit beteken dat hy 'n gesin het om te onderhou, rekeninge het om te betaal en ook die reg het om met waardigheid te leef.

Ekonomiese opofferings moet regverdig verdeel word. Dit kan nie altyd die gewone werknemer wees wat die grootste prys betaal nie."

DIE EKONOMIE VAN LANGEBERG MOET OOK VIR SY WERKERS WERK

In Robertson, Ashton, Bonnievale, Montagu en McGregor is duisende huishoudings afhanklik van werk in die landbou, wynbedryf, voedselverwerking, handel en ander plaaslike ondernemings.

Die Langeberg-ekonomie word nie net deur eienaars, beleggers en bestuurders gedra nie.

Dit word ook gedra deur plaaswerkers, fabriekswerkers, skoonmakers, verpakkers, bestuurders, algemene arbeiders en mense wat elke dag noodsaaklike dienste verrig.

Wanneer hierdie werknemers onvoldoende verdien, raak die gevolge die hele gemeenskap.

Minder geld word by plaaslike ondernemings bestee. Huishoudings sukkel om vervoer, elektrisiteit en skooluitgawes te bekostig. Die behoefte aan maatskaplike ondersteuning kan toeneem.

Daarom is die vraag oor salarisse nie net 'n saak tussen werkgewer en werknemer nie. Dit is ook 'n vraag oor die ekonomiese toekoms van Langeberg.

DIE REGERING EN MUNISIPALITEIT KAN NIE HULLE VERANTWOORDELIKHEID ONTKEN NIE

LIP voer aan dat die verantwoordelikheid vir ekonomiese geregtigheid verder as die private sektor strek.

Die nasionale regering bepaal die arbeidswetgewing en die minimumloon. Sedert 1 Maart 2026 is die algemene nasionale minimumloon R30,23 per gewone werksuur, met bepaalde uitsonderings.

Maar 'n wettige minimumloon is nie noodwendig voldoende om 'n huishouding se basiese behoeftes te dek nie.

Munisipaliteite het eweneens 'n rol om ekonomiese ontwikkeling, billike verkryging, plaaslike werksgeleenthede en verantwoordelike kontraktering te bevorder.

Wanneer openbare geld aan kontrakte bestee word, behoort daar ook ondersoek ingestel te word na die behandeling van werknemers en die nakoming van arbeidswetgewing.

Openbare geld behoort nie 'n verskoning te wees om swak arbeidspraktyke te ignoreer nie.

WIE WORD BESKERM WANNEER DIE EKONOMIE ONDER DRUK KOM?

Dit is waar die politieke debat ernstiger moet raak.

Wanneer internasionale markte verander, produksiekoste styg of ondernemings finansiële druk ervaar, word daar dikwels gevra dat werknemers salarisbeperkings aanvaar.

Soms is hierdie versoeke ekonomies geregverdig. Ondernemings moet immers finansieel volhoubaar bly om werk te beskerm.

Maar wat gebeur met die beginsel van gedeelde opoffering?

Word bestuursbonusse ook beperk? Word ander voordele hersien? Word winste en uitbetalings aan eienaars behoorlik in berekening gebring? En kry werknemers toegang tot voldoende inligting om die werkgewer se finansiële argumente te beoordeel?

Sonder antwoorde op hierdie vrae kan werkers kwalik verwag word om elke eis vir opoffering sonder verdere ondersoek te aanvaar.

LIP SE UITDAGING: GEREGTIGHEID MOET OOK IN DIE WERKPLEK BEGIN

Die Langeberg Independent Party se beleidsboodskap is dat menswaardigheid nie by politieke toesprake behoort te eindig nie.

Dit moet ook in salarisstrokies, werksure, veiligheidsmaatreëls en die behandeling van werknemers sigbaar wees.

'n Regverdiger ekonomie vereis dat ondernemings volhoubaar kan groei, maar dat gewone werknemers ook redelik in daardie groei deel.

Dit vereis dat werkers se reg om te organiseer, te onderhandel en wettig te protesteer gerespekteer word.

En dit vereis dat ekonomiese opofferings nie outomaties op diegene met die minste finansiële sekuriteit afgewentel word nie.

DIE FINALE VRAAG IS: VIR WIE WERK HIERDIE EKONOMIE?

'n Land kan nie ekonomiese vooruitgang slegs aan die sukses van ondernemings en die groei van winste meet nie.

Die lewensgehalte van gewone werkers moet ook deel van daardie maatstaf wees.

Wanneer iemand voltyds werk maar steeds nie sy of haar gesin behoorlik kan onderhou nie, behoort dit ernstige vrae oor die ekonomiese stelsel op te roep.

Die uitdaging aan Suid-Afrika se regering, werkgewers en politieke leiers is eenvoudig: As almal moet opoffer wanneer die ekonomie swaarkry, moet almal ook regverdig in die voordele deel wanneer die ekonomie groei.

Want die werker onderaan die leer is nie minder belangrik as die persoon bo-aan nie.

'n Ekonomie wat op die arbeid van gewone mense staatmaak, moet ook ruimte skep vir daardie mense om met waardigheid te leef.

Langeberg Independent Party (LIP)

24/10/2026

23/10/2026

LANGEBERG SE KIESERS HET NIE DIE DEMOKRASIE VERLAAT NIE – DIE POLITIEK HET HULLE TELEURGESTEL!

Danie September van die Langeberg Independent Party (LIP) sê politieke partye kan nie elke vyf jaar stemme vra terwyl behuisingsnood, grondtekorte, oorbevolkte agterplase en vervalle infrastruktuur voortduur nie.

Verslaggewer: Theodore van der Merwe

Die jongste bevindings van die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing (RGN), wat in opdrag van die Onafhanklike Verkiesingskommissie (OVK) uitgevoer is, behoort 'n ernstige waarskuwing aan die politieke establishment in Langeberg te wees.

Volgens die Cape Argus van 23 Oktober 2026 glo 51% van respondente in die Wes-Kaap dat dit min of geen verskil maak watter politieke party 'n plaaslike verkiesing wen nie.

Tevredenheid met die werking van demokrasie het van 59% in 2007 tot slegs 19% in 2025 gedaal.

Hierdie syfers wys op 'n groeiende vertrouenskrisis tussen inwoners en die instellings wat veronderstel is om hulle te dien.

Maar vir die Langeberg Independent Party is die belangrikste vraag nie waarom inwoners vertroue verloor nie. Die vraag is wat politieke leiers gedoen het om daardie vertroue te verdien.

MEER AS DIE HELFTE VAN LANGEBERG SE KIESERS HET WEGGEBLY

Tydens die 2021-plaaslike verkiesing was daar 43 599 geregistreerde kiesers in Langeberg, maar slegs 20 630 het gestem.

Dit beteken dat 22 969 geregistreerde kiesers, oftewel 52,7%, nie hul stemme uitgebring het nie.

Hoewel daar nie genoeg plaaslike navorsing is om te bewys waarom elke kieser weggebly het nie, meen LIP dat hierdie syfers politieke partye behoort te dwing om hul eie prestasies krities te ondersoek.

Danie September stel dit duidelik:

"Wanneer meer as die helfte van jou geregistreerde kiesers nie stem nie, behoort politieke leiers nie eerste die kiesers te blameer nie. Hulle moet hulself afvra of hulle werklik die vertroue van die mense verdien het."

Volgens September moet die groot politieke partye wat oor die jare aan die bestuur van Langeberg deelgeneem het, verduidelik waarom soveel van die munisipaliteit se kernprobleme steeds onopgelos is.

BEHUISING: DIE GROOTSTE BEWYS VAN POLITIEKE MISLUKKING

Langeberg se behuisingsagterstand het oor dekades opgebou.

Duisende inwoners wag steeds vir huise, terwyl jong werkende mense sukkel om hul eerste erf te bekom.

Mense wat elke dag opstaan om op plase, in fabrieke, winkels en ander ondernemings te werk, bly noodgedwonge by hul ouers, in oorvol agterplase of in informele strukture.

Hulle dra by tot die ekonomie, maar word dikwels uitgesluit van die geleentheid om eiendom te besit.

LIP meen hierdie probleem kan nie langer met algemene beloftes oor toekomstige behuisingsprojekte verskoon word nie.

Die munisipaliteit moet grond identifiseer, ontwikkelingshindernisse aanspreek en 'n uitvoerbare program vir bekostigbare, gedienste erwe instel.

"Dit is politieke onreg wanneer 'n mens vir twintig jaar kan werk, maar steeds nie 'n erf kan bekostig waarop jy vir jou gesin 'n huis kan bou nie. Ons het nie net 'n behuisingsagterstand nie. Ons het 'n gebrek aan politieke dringendheid," lui September se standpunt.

Die vraag aan die politieke partye wat oor die jare regeer het, is eenvoudig:

Waar is die grond? Waar is die erwe? Waar is die meetbare vordering?

AGTERPLAASBEWONERS BETAAL DIE PRYS VIR SWAK BEPLANNING

In Robertson, Ashton, Montagu, Bonnievale en McGregor woon verskeie gesinne op een erf.

Daar is huishoudings waar volwassenes en kinders beperkte toilet-, water- en elektrisiteitsgeriewe moet deel.

Hierdie oorbevolking veroorsaak ernstige sosiale en gesondheidsuitdagings.

Vir LIP is dit onaanvaarbaar dat agterplaasbewoners dikwels in munisipale beplanning onsigbaar bly.

Wanneer die munisipaliteit nie voldoende grond vir toekomstige gesinsvorming en bevolkingsgroei beskikbaar stel nie, word die koste van daardie gebrek aan beplanning op gewone huishoudings afgewentel.

Ouers moet hul volwasse kinders en kleinkinders huisves, selfs wanneer hul eie huise reeds oorvol is.

"Die munisipaliteit kan nie aanhou om die gevolge van sy behuisingskrisis na arm huishoudings af te skuif en dan van hierdie mense verwag om elke verkiesing dankbaar te wees vir nuwe beloftes nie."

PAAIE VERVAL TERWYL DIE KOSTE VAN MUNISIPALE BESTUUR STYG

LIP meen dat die toestand van paaie en infrastruktuur 'n sigbare maatstaf van plaaslike regering se prestasie is.

Inwoners betaal jaarliks meer vir munisipale dienste, terwyl hulle steeds met slaggate, swak instandhouding en gebrekkige stormwaterdreinering te kampe het.

Dit is nie voldoende dat 'n munisipaliteit begrotings goedkeur en prestasieverslae publiseer as inwoners nie die voordele in hul strate en woonbuurte ervaar nie.

September meen munisipale begrotings moet in die eerste plek aan inwoners se werklike behoeftes gekoppel word.

"Inwoners moet nie net betaal om 'n duur munisipale administrasie aan die gang te hou nie. Hulle moet kan sien waarvoor hulle betaal."

Die politieke vraag is of geld doeltreffend bestee word en of inwoners genoeg waarde vir hul munisipale bydraes ontvang.

DEERNISBELEID: DIE A***S MOET NIE DEUR DIE STELSEL GESTRAF WORD NIE

Die Langeberg Independent Party glo dat die munisipaliteit se deernisbeleid dringend hersien moet word.

Armoede kan nie uitsluitlik aan eiendomsbesit gekoppel word nie.

'n Gesin wat 'n woning huur of in 'n agterplaasstruktuur woon, kan net so behoeftig wees soos 'n huishouding wat sy eie huis besit.

Wanneer munisipale beleidsvereistes of administratiewe prosedures veroorsaak dat kwalifiserende behoeftige mense nie ondersteuning ontvang nie, moet die beleid en die manier waarop dit toegepas word, verander.

Volgens September behoort basiese ondersteuning aan die werklike finansiële posisie van 'n huishouding gekoppel te word.

"Die doel van 'n deernisbeleid is om armoede te verlig, nie om nuwe struikelblokke vir arm mense te skep nie. 'n Munisipaliteit behoort nie met sy eie beleide die mense wat hulp nodig het, verder te benadeel nie."

LIP wil hê dat die beleid aangepas word sodat behoeftige huurders en agterplaasbewoners billike toegang tot ondersteuning kan kry, met toepaslike maatreëls om misbruik te voorkom.

NASIONALE PARTYNAME IS NIE 'N PLAASLIKE ONTWIKKELINGSPLAN NIE

September meen die tyd het aangebreek dat kiesers politieke partye op hul plaaslike prestasies beoordeel.

Die feit dat 'n party oor 'n bekende nasionale leier, groot finansiële hulpbronne of 'n gevestigde partystruktuur beskik, beteken nie dat daardie party noodwendig 'n uitvoerbare plan vir Langeberg het nie.

Inwoners moet vra wat elke party werklik vir plaaslike behuising, grondontwikkeling, paaie, basiese dienste en werkgeleenthede gedoen het.

Politieke verantwoordbaarheid behoort nie by partylojaliteit te eindig nie.

"Langeberg se probleme gaan nie deur nasionale politieke slagspreuke opgelos word nie. Dit vereis plaaslike leierskap wat bereid is om besluite te neem, grond vir ontwikkeling te ontsluit en inwoners eerste te stel."

LIP meen dat politieke partye wat verantwoordelikheid vir munisipale bestuur dra, nie voortdurend ander regeringsfere, ekonomiese omstandighede of vorige administrasies as verduideliking vir onvoldoende vordering kan gebruik sonder om ook hul eie verantwoordelikheid te erken nie.

DIE WERKERS DRA DIE EKONOMIE, MAAR KRY NIE 'N REGVERDIGE DEEL VAN ONTWIKKELING NIE

Langeberg se ekonomie steun sterk op landbou, wynproduksie, voedselverwerking, toerisme, handel en ander plaaslike ondernemings.

Werkers help om hierdie bedrywe aan die gang te hou.

Tog bly baie van hulle sonder toegang tot bekostigbare behuising en eie grond.

September meen ekonomiese ontwikkeling behoort nie slegs gemeet te word aan produksie, beleggings en besigheidswinste nie.

Dit moet ook gemeet word aan die lewensomstandighede van die mense wat die ekonomie moontlik maak.

"Wat beteken ekonomiese groei vir 'n werker wat ná dertig jaar steeds nie 'n eie erf het nie? Wat beteken ontwikkeling vir 'n gesin wat in 'n oorvol agterplaas woon? Groei wat nie gewone inwoners se lewens verbeter nie, is nie voldoende ontwikkeling nie."

Volgens LIP behoort die munisipaliteit se grond-, behuisings- en ekonomiese ontwikkelingsbeleid veel sterker op hierdie werklikhede te reageer.

DEMOKRASIE MOET MEER WEES AS 'N STEM ELKE VYF JAAR

Die RGN se bevindings wys dat die vertroue in politieke instellings onder druk is.

Maar politieke vertroue kan nie deur verkiesingsveldtogte alleen herstel word nie.

Dit word gebou wanneer inwoners sien dat besluite geneem word, probleme opgelos word en politieke leiers aanspreeklik bly nadat die stemme getel is.

Vir LIP is die grootste uitdaging dat baie inwoners moontlik nie meer glo dat die politieke stelsel werklik na hulle luister nie.

"Ons kan nie mense elke vyf jaar vra om die demokrasie te red terwyl die politiek nie daarin slaag om hul lewensomstandighede te verbeter nie. Demokrasie moet vir gewone mense werk, nie net vir diegene wat politieke posisies beklee nie.

NOVEMBER 2026: DIE TOETS IS NIE BELOFTES NIE, MAAR VERANTWOORDBAARHEID

Met die plaaslike verkiesing van 4 November 2026 wat nader kom, meen die Langeberg Independent Party dat die fokus op konkrete plaaslike oplossings moet val.

LIP bepleit die beskikbaarstelling van bekostigbare erwe vir werkende mense, 'n duidelike behuisingsontwikkelingsprogram, die vermindering van oorbevolking, verbeterde padinstandhouding, billike deernisbeleide en 'n munisipale administrasie wat sy hulpbronne verantwoordelik bestuur.

September sê politieke partye moet ophou om armoede en behuisingsnood as verkiesingstemas te gebruik sonder om ná verkiesings voldoende uitvoering aan hul planne te gee.

"Die mense van Langeberg soek nie nóg vyf jaar se verskonings nie. Hulle soek grond, huise, behoorlike paaie, billike dienste en 'n munisipaliteit wat hulle met waardigheid behandel."

LIP meen die 22 969 geregistreerde kiesers wat in 2021 nie gestem het nie, behoort 'n ernstige waarskuwing vir elke politieke party te wees.

Die redes vir hul afwesigheid kan verskil, maar hul nie-deelname behoort nie bloot afgemaak te word as onverskilligheid nie.

Die politieke leierskap moet eerder ondersoek waarom soveel inwoners nie aan die verkiesingsproses deelgeneem het nie en wat gedoen kan word om vertroue te herstel.

"Die ware politieke mislukking is wanneer 'n regering so gewoond raak aan mense se swaarkry dat dit nie meer as 'n krisis behandel word nie."

Langeberg se inwoners skuld geen politieke party hul stem nie. Politieke partye moet hul vertroue verdien.

Saam kan ONS 'n beter Langeberg bou!